ΤΟ ΚΡΥΟΝΕΡΙ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ  ΤΟΥ  ΧΩΡΙΟΥ

Βορειοανατολικά του Νομού Θεσσαλονίκης  και στα σύνορα με το Νομό Σερρών, απλώνεται το όρος Βερτίσκος. Ο Βερτίσκος, παλιά ονομασία «Τσιπλάκ », -δεύτερο βουνό σε υψόμετρο του Ν. Θεσ/νίκης- τινάζεται υπερήφανο μέσα από τα σπλάχνα της βραχώδους γης και καμαρωτό και αγέρωχο φιλάει με τις κορφές του τους ουρανούς. Ο δρόμος για το ανέβασμά του στραταρίζει ως την πιο ψηλή κορυφή του «το Σημείο», όπως ονομάζεται ή «Χαραβάτα» με υψόμετρο 1114 μέτρα.

Στις καταπράσινες δροσερές κατηφοριές του Βερτίσκου, σκαρφαλωμένο στον κόρφο της πλαγιάς του ξαπλώνει  το  όμορφο  χωριό   ΚΡΥΟΝΕΡΙ.

Παλιά ονομασία «Γκιρμίτς», που στην τουρκική σημαίνει κόκκινο (κιρμιζί), απ’ τα κοκκινοχώματα που το σκεπάζουν.

Το Κρυονέρι έχει υψόμετρο 625 μέτρα. Συνορεύει:  Βόρεια με τα χωριά Νέα Σεβάστεια και Χωρούδα, Νότια με τα χωριά Λοφίσκος και Αρετή, Ανατολικά με το χωριό Αυγή και πιο ανατολικά με το Σοχό, Δυτικά με το χωριό Όσσα.

Απέχει 40 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη, 20 χιλιόμετρα από τον Λαγκαδά και 7 χιλιόμετρα απ’ την κωμόπολη Σοχός.

Η ιστορία του Κρυονερίου

Η ιστορία διδάσκει πως ο τόπος στη δυτική πλευρά του χωριού είναι αρχαιολογικός κι αυτό γιατί εδώ βρισκόταν όλη ή μέρος της Αρχαίας και πολυθρύλητης ΟΣΣΑΣ. Κατά τους μακεδονικούς χρόνους, το Κρυονέρι ανήκε στην επαρχία Μυγδονίας. Διάφορα ιστορικά μνημεία, αρχαίοι τάφοι, τεχνητοί λόφοι-τούμπες, και πολλά νομίσματα που έχουν βρεθεί κατά καιρούς μαρτυρούν αυτή την πεποίθηση.

Πριν εγκατασταθούν οι πρόσφυγες, το Κρυονέρι κατοικούταν από Τούρκους που ήταν άλλοτε Έλληνες Χριστιανοί και εξισλαμίστηκαν με τη βία πριν πολλά χρόνια.

Το 1922, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, ήρθαν κι εγκαταστάθηκαν εδώ οι πρόσφυγες και ζούσαν μαζί με τους Τούρκους αδελφικά και φιλικά, περίπου για έναν χρόνο. Αργότερα, το 1923, μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης και τη συμφωνία για την ανταλλαγή των πληθυσμών, έφυγαν οι Τούρκοι κι εγκαταστάθηκαν, μόνιμα πια, οι πρόσφυγες απ’ την Ανατολική Θράκη (χωριό Ιντζέκιο της παραλιακής Ραιδεστού) και τον μαρτυρικό Πόντο (χωριό Ορντού), βρίσκοντας μια καινούρια φιλόστοργη πατρίδα, στην αγκαλιά της μεγάλης πατρίδας Ελλάδας.

Μερικά χρόνια μετά, ήρθαν στο χωριό και λίγες οικογένειες Βλάχων. Στους νεότερους χρόνους, η μορφολογία του εδάφους του Κρυονερίου έπαιξε σημαντικό ρόλο στο να διαδραματιστούν κι εδώ πολλά γεγονότα και μάχες ενάντια στους Τούρκους ή τους Γερμανούς, αλλά και κατά τον εμφύλιο.

Η ονομασία του χωριού

Στα πρώτα του χρόνια το Κρυονέρι ονομαζόταν κι επίσημα «Γκιρμίτς». Λίγο μετά, αλλά βεβιασμένα, ονομάστηκε απ’ το Υπουργείο ΚΡΥΑ ΝΕΡΑ και αργότερα ΚΡΥΟΝΕΡΙ, ονομασία που παρέμεινε, ενώ η αρχική σκέψη των κατοίκων του ήταν να ονομασθεί ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙ  ή ΕΡΥΘΡΑΙΑ ή ΒΙΣΣΑΝΘΗ (παλιό όνομα περιοχής της Ανατολικής Θράκης). 

Το Κρυονέρι σήμερα

Σήμερα το Κρυονέρι διοικητικά αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Λαγκαδά, με περίπου 280 οικογένειες και 1.300 κατοίκους.
πηγή: ιστοσελίδα του Δημοτικού Σχολείου Κρυονερίου

Η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (1950)

Στην πλατεία του χωριού

Το όρος Βερτίσκος χιονισμένο